| KELİMELER |
|
ANLAMI |
|
KÖKENİ |
| A |
| ABA |
- |
Babanın erkek kardeşinin hanımı, Yenge.
... |
| ABAD |
- |
...
... |
| ABREL BEŞİ |
- |
Nisan ayının on dördüncü (Rumi birinci)
gününde on sekizinci (Rumi beşinci) gününe kadar süren
soğuk
günler.
ARAPÇA |
| ABZOL |
- |
Yanlı tahta |
| ADOL |
- |
Yer elması (tarlalarda kendiliğinden
biter). |
| AHBIN |
- |
Hayvan
pisliği. |
| AĞARTI |
- |
Süt, yoğurt, peynir
gibi beyaz renkte besin maddeleri |
| AĞARTMA |
ağartma |
Beyazlatma, yıkanan çamaşırları ayazda
kurutarak beyazlatma TÜRKÇE |
|
| AĞIL |
ağıl |
Hayvanların yazın kaldıkları üstü açık
ahır .
TÜRKÇE |
|
| AĞUZ |
aguj,ağız |
Doğuran ineğin ilk
sütü
TÜRKÇE (DLT) |
|
| AKO/AKOŞ/AKOŞİ |
- |
.....
.... |
|
| ALACA KARGA |
- |
Saksağan
TÜRKÇE |
|
| ALAF |
- |
Hayvan yemi, ot, saman, kepek v.b |
|
| ALİCEHRE |
- |
Orta boylu üzerinde ufak siyah renkli
meyveleri olan bir ağaç türüdür.,(Yenildiğinde insanın
bağırsaklarını bozuyor). |
|
| ALOÇ |
- |
Kırmızı renkli mayhoş bir meyve. aynı zamanda
bu ağaca da aloç denir. |
|
| ANORLİ |
- |
Kibirli. |
|
| ARDALA |
- |
1- Peşe takılan istenmeyen insan. 2- Seçilen
sebze ya da meyvelerin arasına sıkıştırılan ıvır
zıvır |
|
| ARDAMAR |
- |
Namus ve utanma perdesi, kavramı. |
|
| ARHAÇ |
- |
Davarın gece yattığı yer. |
|
| ARKAŞELEK |
- |
... |
|
| AŞGAR |
- |
1- Kir yıkanmış yeni bezin ham durumu 2-
Alnında ya da ayaklarında beyazlık olan at. |
|
| AŞLIK |
- |
Aş yapmakta kullanılan kuru yemiş türleri.
Erik, kayısı kurusu |
|
| AŞMA |
- |
Kayısı zerdali kurusu. |
|
| AYERE |
- |
Atların öküzlerin boynunu ya da alınlarına
boncukla beraber bağlanan şimşir ağacından yapılmış ay
biçiminde kolye. |
|
| AZIK |
- |
Yola gidenlere verilen
yolluk.
TÜRKÇE |
|
|
B |
| BACI |
bacı |
Kız
kardeş,hemşire
TÜRKÇE |
| BADALYA |
- |
Arkalıksız
sandalye. |
| BAĞDADİ |
- |
Bir binanın genellikle
iç duvarlarını kalasla direk ve bu kalasları iki
taraftan 5-6cm. aralıkla çıtalarla donattıktan sonra
boşlukların ot ya da talaşla doldurularak yapılan
duvar. |
| BAKTAVAR |
- |
Mutlu, mesut,
bahtiyar. |
| BADİYA |
- |
Derin kap. |
| BANDA |
- |
Yabani armut. |
| BARATA |
- |
Ölü hayvanın herhangi
bir parçası. |
| BARDAN |
- |
Saman taşımaya mahsus
keçi kılından örülmüş büyük çuval. |
| BAR VERMEK |
bâr |
Meyve,ağaçlarının
ürünü.
FARSÇA |
| BARKANA |
Bârhâne |
Yolculuğa çıkan ve
beraberlerinde en önemli kap kaçaklarını, yiyeceklerini
taşıyan bir kaç kişinin bir yerde açılıp dökülmesi./Göç
eşyası. FARSÇA |
| BAYAK(H)TAN |
- |
Demin, biraz
önce. |
| BAYTAR |
Baytar |
Veteriner.
ARAPÇA |
| BAZLAMA |
- |
Saç üstünde yapılan
bir çeşit ekmek. Tatlısı, tuzlusu, mayalı yada mayasız
hamurdan yapılır. |
| BEDiRA |
- |
Kova |
| BEDNAR |
- |
Vücudun herhangi bir
yerinde çıkan kızarık kanlı
çiban.
ARAPÇA |
| BEL |
- |
[Türü: isim] Toprağı
kazmaya veya kirizma yapmaya yarayan, uzun saplı, ayakla
basılacak yeri tahta, ucu sivri kürek veya çatal
biçiminde bir tarım
aracı.
FARSÇA |
| BEL BAĞLAMAK |
- |
Güvenmek. TÜRKÇE |
| BELLEME |
- |
Atların beline konulan
çul. |
| BELLEMEK |
- |
Ezberlemek
TÜRKÇE |
| BERF |
Berf |
Kar. ARAPÇA / KÜRTÇE |
| BERLİK |
- |
Koyunların sağıldığı
yer. ( etrafı çevrili veya açıkda olabilir). |
| BEMİRAT |
Ber
murâd |
Muradına ermemiş,
yaşamdan payını almamış, mutsuz
genç.
ARAPÇA |
| BEST TUTMAK |
... |
Bahse girmek.
... |
| BICCIRİK |
- |
Ocağın kenarındaki
oturulacak yer.
|
| BILDIR |
bıldır |
Geçen
yıl. TÜRKÇE (DLT) |
| BİBİ |
bibi |
Hala
HALK DİLİ |
| BİNEK TAŞI |
- |
Eski Erzurum evlerinin
büyük konaklarının dışında, kapının yanında ata kolayca
binilmesi için 50-60cm. yüksekliğinde ve 1-15m.
Uzunluğunda taş sedir |
| BODOD |
- |
... |
| BUHAH |
- |
Gıdık |
| BUHARI |
- |
Baca.
ARAPÇA |
| BURMAK |
burmak |
Hadım etmek, iğdiş
etmek.
TÜRKÇE |
| C Ç |
| CAĞ |
Caği |
Şiş
|
| CELEP |
Celeb |
Koyun, keçi, sığır gibi kesilecek
hayvanların ticaretini yapan kimse. ARAPÇA |
| CECİK |
- |
Kovanın kulpunun takıldığı halka. |
| CEFERLİK |
- |
Eşya deposu, musandıra, yemişlik. |
| CELE |
- |
Mısır koçanı. |
| CENDEK |
- |
Hayvan ölüsü (LEŞ) |
| CERGE |
- |
Öküz arabasının yanlarındaki sırıklar.
(TUTAÇ) |
| CIĞIZ |
- |
Mızıkçı. |
| CIBIL |
- |
Çıplak |
| CILBIR |
- |
******* |
| CILGA |
- |
Pulluk. |
| CINDAK |
- |
Küçük kova. |
| CIRNAK |
- |
Tırnak/Pençe |
| CIRNAKLAMAK |
- |
Eti kemiğinden ayırmak. |
| CISTiK |
- |
Erkek ayakkabısı. |
| CIZERNİK |
- |
Büyük baş hayvanlarda görülen bir tür
hastalık. ( hayvanların bağırsaklarında olan bir
hastalık ). |
| COCAK/COC |
- |
Su birikintisi/Batak. |
| CULUK |
- |
Hindi. |
| CÜCÜK |
- |
Civ civ |
| ÇAKAVUZ |
- |
Yapılışından gelen
(sahip olduğu) özellik. |
| ÇARHAH |
- |
Büyük taş
yığını. |
| ÇAYNİK |
Çarnik'i |
Çaydanlık.
|
| ÇEBİÇ |
çebiş |
Altı aylık keçi
yavrusu.
TÜRKÇE
(DLT) |
| ÇEGiL |
- |
Küçük taş yığını. |
| ÇENGE |
çenge |
Çene.
|
| ÇERÇi |
çerçi |
Genelde boncuk türü eşyalar satan
kişi. |
| ÇERME |
- |
Su kaynağı. |
| ÇILPAH(X) |
- |
Çıplak. |
| ÇiMMEK |
- |
Banyo yapmak. |
| ÇİRİŞ |
- |
İlkbaharda kırlarda biten yabani bir ot. |
| ÇOR |
çor |
Hastalık,
Halk ağzında |
| ÇOROŞ |
- |
Bir kağnıya ya da dört tekerlekli arabaya
koşulan ikinci çift manda veya öküz. |
| ÇOT(AGAÇ) |
- |
Zor işlenen ağaç. |
| ÇÖPÜR/ÇOPUR |
- |
Yünün tarandıktan sonra kalan kalitesiz
kısmı. |
|
D |
| DADA |
dada |
Erkek
çocuk/Baba/Adam.
(Dadı)FARSÇA |
| DAMÇi |
- |
Damla. |
| DARABA |
- |
Duvardaki ara tahta
bölme |
| DASTAR |
- |
Hamurun üstüne örtülen örtü. |
|
| DİBEK |
- |
Öğütme aracı. |
| DIĞA |
dığa |
(Argo) kişiyi küçük
görmek kullanılan kelime. ERMENİCE (çocuk) |
| DiP |
- |
Pancar. |
| DIZMAN |
- |
İri kıyım,iri yapılı
(Dızıman) |
| DÖŞ |
- |
Göğüs. |
| DÜGDi |
- |
iki tarafıda düz olan çekiç. |
| DÜĞE |
tüğe |
Yeni doğuracak olan inek (2- 2,5
yaşında) TÜRKÇE (DLT) |
| DÜMÜÇ |
... |
(...) .... |
|
E |
| ECNEBi |
ecnebi |
Yabancı
ARAPÇA |
| ELÇİM |
|
Taranmış bir tutam
yün. |
| EMMi
emi |
Amca
ARAPÇA |
| EN/Enlemek
- |
Hayvanların kulağının bir parçasının kesilmesi yada belirli yerlerine sürülen boya ile kime ait olduğunun belirtmek. |
| ENEK
- |
Saban 'ın toprağı yaran
kısmı. |
| ENiK |
enük |
Köpek
yavrusu.
TÜRKÇE
(DLT) |
| EŞKİN |
eş- |
Atın ufak adımlarla çabuk yürümesine
denir.Dört nala gitmek. TÜRKÇE (DLT) |
| EVLEK |
- |
İki su arkı arasında
kalan tarla parçası.(Tarlanin, tohum ekmek için saban
iziyle bölünen bölümlerinden her
biri)
YUNANCA |
| EVELİK |
- |
Pancar. |
| EVMEK |
éwmek,ivmek |
Acele
etmek
TÜRKÇE |
| EZE |
- |
Teyze,buyük kız
kardeş TÜRKÇE (DLT) |
| EZVE |
-- |
Kibrit çöbü |
| EZEL BAHAR |
- |
Mart ayı |
| F |
| FENiKMEK |
- |
Telaşlanmak
ARAPÇA
olabilir. |
| FER |
fer |
Aydınlık.
FARSÇA |
| FETİR(L) |
- |
Yağlı kaymakla yoğrulan
ekmek. |
| FIŞKI |
- |
Taze
hayvan gübresi.
TÜRKÇE |
| FIRFILiK |
- |
Topaç. |
| FERİK |
- |
[Türü:
isim] Kümes hayvanlarının civcivlikten çıkmış yavrusu,
piliç
FARSÇA |
| FİSTAN |
- |
Giysi.
LATİNCE |
| FURGUN |
- |
4
tekerli öküz yada camışın çektiği
araba. |
